جواب کوتاه: کد سهرقمی روی خازن، ظرفیت را بر حسب پیکوفاراد (pF) نشان می‌دهد. دو رقم اول عدد اصلی‌اند و رقم سوم تعداد صفرهایی است که پشت آن میآید. پس 104 یعنی 10 و چهار صفر، یعنی 100000pF = 100nF = 0.1µF. حرف بعد از کد (مثل J یا K) تلرانس است و دو کاراکتر قبل از آن (مثل 2A یا 2J) کد ولتاژ. مثلاً 2A104J یعنی 100nF، ±5٪، 100 ولت.
فهرست مطالب9 بخش
- قاعده‌ی خواندن کد سهرقمی ظرفیت
- جدول کد ظرفیت خازن
- کد ولتاژ خازن (استاندارد EIA): معنی 2A، 2G و 2J
- حرف تلرانس: J، K و M
- چند مثال کامل
- کد خازن SMD: 105، 474 و 472
- جدول کد همه‌ی خازنهای پلیاستر ایکانو
- نکته‌های عملی هنگام خرید و تعویض
- سوالات متداول
- کد 104 روی خازن یعنی چه؟
- خازن 2A104J چه مشخصاتی دارد؟
- فرق 2A103J و 2J103J چیست؟
- حرف J و K بعد از کد خازن چیست؟
- روی خازن SMD سرامیکی چرا کدی نوشته نشده؟
- آیا میتوانم خازن با ولتاژ بالاتر جایگزین کنم؟
این صفحه یک مرجع کوتاه است: اول قاعده‌ی خواندن کد، بعد جدول‌های کد ظرفیت، کد ولتاژ و کد تلرانس، و در آخر جدول همه‌ی خازنهای پلی‌استری که در ایکانو موجود است، با معنی کد هر کدام. اگر هنوز نمی‌دانید چه نوع خازنی لازم دارید، اول راهنمای انتخاب و خرید خازن را ببینید.
قاعده‌ی خواندن کد سهرقمی ظرفیت
- دو رقم اول را بنویسید. در 473 می‌شود 47.
- به تعداد رقم سوم صفر اضافه کنید. رقم سوم 3 است، پس 47000.
- جواب بر حسب پیکوفاراد است: 47000pF. برای تبدیل، هر 1000pF یک نانوفاراد و هر 1000nF یک میکروفاراد است. پس 47000pF = 47nF = 0.047µF.
دو استثنای رایج: اگر رقم سوم 9 باشد ضریب 0.1 است و اگر 8 باشد ضریب 0.01. پس 109 یعنی 1pF. خازن‌هایی که فقط دو رقم دارند (مثلاً 22 یا 47) معمولاً مستقیماً همان مقدار پیکوفاراد هستند، یعنی 22pF و 47pF. خازنهای الکترولیتی هم کد ندارند و ظرفیت و ولتاژ را مستقیم با µF و V روی بدنه می‌نویسند، مثلاً 47µF 50V.
جدول کد ظرفیت خازن
| کد | پیکوفاراد | معادل |
|---|---|---|
| 101 | 100 pF | 0.1 nF |
| 102 | 1000 pF | 1 nF |
| 222 | 2200 pF | 2.2 nF |
| 332 | 3300 pF | 3.3 nF |
| 472 | 4700 pF | 4.7 nF |
| 103 | 10000 pF | 10 nF |
| 223 | 22000 pF | 22 nF |
| 473 | 47000 pF | 47 nF |
| 104 | 100000 pF | 100 nF = 0.1 µF |
| 154 | 150000 pF | 150 nF |
| 224 | 220000 pF | 220 nF = 0.22 µF |
| 334 | 330000 pF | 330 nF = 0.33 µF |
| 474 | 470000 pF | 470 nF = 0.47 µF |
| 684 | 680000 pF | 680 nF = 0.68 µF |
| 105 | 1000000 pF | 1 µF |
| 155 | 1500000 pF | 1.5 µF |
| 225 | 2200000 pF | 2.2 µF |
| 106 | 10000000 pF | 10 µF |
| 107 | 100000000 pF | 100 µF |
کد ولتاژ خازن (استاندارد EIA): معنی 2A، 2G و 2J
روی خیلی از خازنهای فیلم (پلیاستر و پلی‌پروپیلن) و در پارتنامبر خازنهای سرامیکی، ولتاژ نامی با یک عدد و یک حرف نوشته می‌شود. عدد، دهه‌ی ولتاژ را نشان می‌دهد و حرف، مقدار دقیق را. مثلاً همه‌ی کدهای «2» بین 100 تا 999 ولت هستند. پرکاربردترین‌ها:
| کد ولتاژ | ولتاژ نامی |
|---|---|
| 1H | 50 ولت DC |
| 1J | 63 ولت DC |
| 2A | 100 ولت DC |
| 2C | 160 ولت DC |
| 2D | 200 ولت DC |
| 2E | 250 ولت DC |
| 2V | 350 ولت DC |
| 2G | 400 ولت DC |
| 2W | 450 ولت DC |
| 2J | 630 ولت DC |
| 3A | 1000 ولت DC |
بعضی سازنده‌ها کد ولتاژ نمی‌زنند و ولتاژ را مستقیم می‌نویسند، مثلاً «104J 630V» یا «225J400V». معنی هر دو شکل یکی است. این ولتاژ، ولتاژ DC است. برای استفاده روی برق متناوب (AC) باید عدد AC را از دیتاشیت همان مدل خواند، چون معمولاً خیلی کمتر از عدد DC است.
حرف تلرانس: J، K و M
| حرف | تلرانس ظرفیت |
|---|---|
| F | ±1٪ |
| G | ±2٪ |
| J | ±5٪ |
| K | ±10٪ |
| M | ±20٪ |
در خازنهای خیلی کوچک (زیر 10pF) تلرانس به‌جای درصد با پیکوفاراد بیان می‌شود، مثلاً D یعنی ±0.5pF.
چند مثال کامل
- 2A104J: 2A یعنی 100 ولت، 104 یعنی 100nF و J یعنی ±5٪.
- 2J103J: 630 ولت، 10nF و ±5٪. همان ظرفیت 2A103J است ولی برای ولتاژ خیلی بالاتر.
- 2A332J: 100 ولت، 3300pF = 3.3nF و ±5٪.
- 225J 400V: 22 و پنج صفر پیکوفاراد = 2.2µF، ±5٪، 400 ولت.
- 155K: 1.5µF با ±10٪. اگر ولتاژ روی بدنه 400V باشد، یعنی 400 ولت DC.
- 334J 400V: 330nF = 0.33µF، ±5٪، 400 ولت.
کد خازن SMD: 105، 474 و 472
خازنهای سرامیکی چندلایهی SMD (مثل پکیج‌های 0805 و 1206) معمولاً روی بدنه هیچ نوشته‌ای ندارند. کد سهرقمی آنها روی برچسب حلقه یا داخل پارتنامبر سازنده میآید و همان قاعده‌ی بالا را دارد: 105 یعنی 1µF، 474 یعنی 470nF و 472 یعنی 4.7nF. در پارتنامبر، کد ولتاژ هم معمولاً به همان شکل EIA یا به شکل عددی سازنده میآید، پس برای اطمینان دیتاشیت همان سری را ببینید.
خازنهای تانتالیوم SMD معمولاً روی بدنه کد دارند. ظرفیت با همان کد pF نوشته می‌شود، مثلاً 107 یعنی 100µF، ولی حرف ولتاژ آنها بین سازنده‌ها یکسان نیست و باید از دیتاشیت خوانده شود. اگر یک خازن SMD بینشان را از روی برد برداشته‌اید، تنها راه مطمئن اندازه‌گیری با خازنسنج است. روش خواندن کد مقاومت SMD با خازن فرق دارد، پس این دو را با هم اشتباه نگیرید.
جدول کد همه‌ی خازنهای پلیاستر ایکانو
این جدول از روی فهرست خازنهای پلیاستر ایکانو ساخته شده و هر کد با ظرفیت، ولتاژ و تلرانس ثبت‌شده‌ی همان کالا تطبیق داده شده است. در ستون ولتاژ، اگر کد EIA در نام کالا آمده باشد همان را نوشته‌ایم، وگرنه ولتاژی را که روی بدنه چاپ می‌شود.
| کد | ظرفیت | تلرانس | ولتاژ | کالا |
|---|---|---|---|---|
| 2A102J | 1 nF | J = ±5٪ | 2A = 100V | خازن پلیاستر 1 nF/100V |
| 2A222J | 2.2 nF | J = ±5٪ | 2A = 100V | خازن پلیاستر 2.2 nF/100V |
| 2A332J | 3.3 nF | J = ±5٪ | 2A = 100V | خازن پلیاستر 3.3 nF/100V |
| 2A472J | 4.7 nF | J = ±5٪ | 2A = 100V | خازن پلیاستر 4.7 nF/100V |
| 2A103J | 10 nF | J = ±5٪ | 2A = 100V | خازن پلیاستر 10 nF/100V |
| 2J103J | 10 nF | J = ±5٪ | 2J = 630V | خازن پلیاستر 10 nF/630V |
| 2J223J | 22 nF | J = ±5٪ | 2J = 630V | خازن پلیاستر 22 nF/630V |
| 2A104J | 100 nF | J = ±5٪ | 2A = 100V | خازن پلیاستر 100 nF/100V |
| 104J | 100 nF | J = ±5٪ | روی بدنه 400V | خازن پلیاستر 100 nF/400V |
| 104J | 100 nF | J = ±5٪ | روی بدنه 630V | خازن پلیاستر 100 nF/630V |
| 154J | 150 nF | J = ±5٪ | روی بدنه 400V | خازن پلیاستر 150 nF/400V |
| 224J | 220 nF | J = ±5٪ | روی بدنه 400V | خازن پلیاستر 220 nF/400V |
| 334J | 330 nF | J = ±5٪ | روی بدنه 400V | خازن پلیاستر 330 nF/400V |
| 474J | 470 nF | J = ±5٪ | روی بدنه 400V | خازن پلیاستر 470 nF/400V |
| 474J | 470 nF | J = ±5٪ | روی بدنه 630V | خازن پلیاستر 470 nF/630V |
| 684J | 680 nF | J = ±5٪ | روی بدنه 630V | خازن پلیاستر 680 nF/630V |
| 105J | 1 µF | J = ±5٪ | روی بدنه 630V | خازن پلیاستر 1 µF/630V |
| 155K | 1.5 µF | K = ±10٪ | روی بدنه 400V | خازن پلیاستر 1.5 µF/400V |
| 155J | 1.5 µF | J = ±5٪ | روی بدنه 400V | خازن پلیاستر 1.5 µF/400V |
| 225J | 2.2 µF | J = ±5٪ | روی بدنه 250V | خازن پلیاستر 2.2 µF/250V |
| 225J | 2.2 µF | J = ±5٪ | روی بدنه 400V | خازن پلیاستر 2.2 µF/400V |
نکته‌های عملی هنگام خرید و تعویض
- ظرفیت و نوع دیالکتریک را عوض نکنید، مگر اینکه نقشه یا دیتاشیت اجازه دهد. در مدارهای تایمر و فیلتر، ظرفیت متفاوت رفتار مدار را تغییر می‌دهد.
- ولتاژ بالاتر مجاز است، پایین‌تر نه. 2J103J به‌جای 2A103J کار می‌کند، ولی معمولاً بزرگ‌تر است.
- فاصلهی پایه را چک کنید. در خازنهای پلیاستر بزرگ، فاصلهی پایه مثل P15 یا P20 (۱۵ یا ۲۰ میلی‌متر) در صفحه‌ی کالا آمده است.
- برای برق شهر (AC) هر خازنی مناسب نیست. خازنی که مستقیم روی برق شهر بسته می‌شود باید برای کار AC یا ایمنی (کلاس X یا Y) ساخته شده باشد. این را از دیتاشیت بخوانید، نه از عدد DC. برای خواندن درست دیتاشیت، راهنمای خواندن دیتاشیت را ببینید.
سوالات متداول
کد 104 روی خازن یعنی چه؟
کد 104 یعنی 10 و چهار صفر پیکوفاراد، یعنی 100000pF که برابر 100nF یا 0.1µF است. این کد فقط ظرفیت را می‌گوید. ولتاژ و تلرانس باید از حرف و عدد کنار آن خوانده شود.
خازن 2A104J چه مشخصاتی دارد؟
2A کد ولتاژ استاندارد EIA و برابر 100 ولت DC است، 104 یعنی 100nF و J یعنی تلرانس ±5٪. پس 2A104J یک خازن 100 نانوفاراد، 100 ولت با دقت ±5٪ است.
فرق 2A103J و 2J103J چیست؟
ظرفیت و تلرانس هر دو یکی است: 10nF با ±5٪. فرقشان ولتاژ است. 2A یعنی 100 ولت و 2J یعنی 630 ولت. خازن 630 ولتی را می‌توان به‌جای 100 ولتی گذاشت (اگر جا بشود)، ولی برعکس آن مجاز نیست.
حرف J و K بعد از کد خازن چیست؟
این حرف تلرانس ظرفیت است: J یعنی ±5٪، K یعنی ±10٪ و M یعنی ±20٪. مثلاً 155K یعنی 1.5µF با ±10٪.
روی خازن SMD سرامیکی چرا کدی نوشته نشده؟
بیشتر خازنهای سرامیکی چندلایهی SMD روی بدنه علامت ندارند. ظرفیت آنها با همان کد سهرقمی (مثلاً 105 یعنی 1µF) روی برچسب حلقه یا در پارتنامبر سازنده میآید. برای شناختن یک خازن SMD بینشان از روی برد، باید ظرفیت آن را با خازنسنج اندازه گرفت.
آیا میتوانم خازن با ولتاژ بالاتر جایگزین کنم؟
بله. ولتاژ نامی بالاتر با همان ظرفیت و نوع دیالکتریک معمولاً جایگزین امنی است. فقط ابعاد و فاصلهی پایهها (مثلاً P15 یا P20 در خازنهای پلیاستر بزرگ) را با جای خازن روی برد چک کنید.
همه‌ی انواع خازن را در فروشگاه ایکانو ببینید. اگر کدی روی خازن دارید که در این جدول نیست، با پشتیبانی ایکانو تماس بگیرید تا در پیدا کردن معادل آن کمکتان کنیم.
