جواب کوتاه: کد وریستور مثل 10D471K چهار بخش دارد. 10 قطر دیسک بر حسب میلیمتر است، D یعنی دیسکی، 471 ولتاژ وریستوری است (47 با یک صفر، یعنی 470 ولت در جریان 1mA) و K یعنی تلرانس ±10٪. این 470 ولت، ولتاژ کاری نیست. طبق دیتاشیت Bourns، وریستور 471K حداکثر 300 ولت AC یا 385 ولت DC را بهطور دائم تحمل میکند.
فهرست مطالب6 بخش
- روش خواندن کد وریستور
- سه عدد مهم در دیتاشیت وریستور
- چطور وریستور مناسب را انتخاب کنیم؟
- اثر قطر دیسک: مقایسه‌ی 431K در چهار اندازه
- جدول مشخصات وریستورهای ایکانو
- سوالات متداول
- کد 10D471K روی وریستور یعنی چه؟
- آیا 470 ولت در 10D471K ولتاژ کاری است؟
- برای برق شهر 220 ولت کدام وریستور مناسب است؟
- قطر وریستور (07D، 10D، 14D یا 20D) چه فرقی میکند؟
- وریستور را چطور در مدار ببندم؟
- آیا وریستور با کد یکسان از برندهای مختلف یکی است؟
وریستور (VDR یا MOV) قطعه‌ای است که در ولتاژ عادی تقریباً جریانی نمی‌کشد و وقتی ولتاژ از حد مشخصی بالاتر برود، ناگهان هادی میشود و ضربهی ولتاژ را از روی مدار برمی‌دارد. به همین دلیل در ورودی تغذیه‌ها، محافظ‌های برق و بردهای لوازم خانگی دیده میشود. در این صفحه روش خواندن کد، روش انتخاب و جدول مشخصات همه‌ی وریستورهای ایکانو را آورده‌ایم.
روش خواندن کد وریستور
| بخش کد | مثال در 10D471K | معنی |
|---|---|---|
| دو رقم اول | 10 | قطر دیسک: 10 میلیمتر. در دیتاشیت Bourns سری‌های 07D، 10D، 14D و 20D آمده‌اند. |
| حرف D | D | دیسکی (Disc) |
| سه رقم بعد | 471 | ولتاژ وریستوری: دو رقم اول عدد و رقم سوم تعداد صفر. 471 = 470 ولت، 511 = 510 ولت، 560 = 56 ولت (رقم سوم صفر یعنی بدون صفر اضافه). |
| حرف آخر | K | تلرانس ولتاژ وریستوری: ±10٪. پس 10D471K بین 423 تا 517 ولت شروع به هدایت میکند. |
دقت کنید که قاعده‌ی سه‌رقمی همان قاعده‌ی کد خازن است، فقط واحدش ولت است. برای همین 07D560K وریستور 56 ولتی است، نه 560 ولتی، و 07D121K وریستور 120 ولتی است.
سه عدد مهم در دیتاشیت وریستور
- حداکثر ولتاژ کاری دائم (Vrms و Vdc): ولتاژی که وریستور میتواند همیشه زیر آن باشد بدون اینکه هدایت کند یا داغ شود. انتخاب اصلی با همین عدد انجام میشود.
- حداکثر ولتاژ کلمپ: ولتاژی که هنگام ضربه، روی وریستور (و در نتیجه روی مدار شما) می‌ماند. برای 10D471K این عدد 775 ولت است، یعنی قطعات پشت وریستور باید چنین ضربهی کوتاهی را تحمل کنند.
- جریان ضربه و انرژی: بیشترین جریان کوتاه (شکل موج 8/20 میکروثانیه) و انرژی‌ای که وریستور یک بار میتواند جذب کند. این عدد به قطر دیسک بستگی دارد.
چطور وریستور مناسب را انتخاب کنیم؟
- ولتاژ کاری را پیدا کنید و حداکثر آن را حساب کنید. مثلاً برق شهر 220 ولت با 10٪ نوسان تا حدود 242 ولت میرسد.
- کدی را انتخاب کنید که Vrms (برای AC) یا Vdc (برای DC) آن بیشتر از این حداکثر باشد. در جدول زیر، 391K تا 250 ولت AC، 431K تا 275 ولت AC و 471K تا 300 ولت AC مجازند. پس برای برق شهر، 431K و 471K حاشیه‌ی بیشتری دارند و 391K حاشیه‌ی کمی. برای مدار 12 ولت DC، کد 180K با Vdc برابر 14 ولت و کد 220K با Vdc برابر 18 ولت مطابق دیتاشیت بالاتر از 12 ولت‌اند.
- قطر را بر اساس شدت ضربه انتخاب کنید. هرچه دیسک بزرگتر باشد، جریان ضربه و انرژی بیشتری تحمل میکند. اگر جا روی برد هست و ضربه‌ها شدیدند (ورودی برق شهر، موتور، سلف)، 14D یا 20D مناسب‌ترند.
- فیوز را فراموش نکنید. وریستور موازی با خط و بعد از فیوز بسته میشود. اگر در اثر ضربهی خیلی شدید اتصال کوتاه شود، فیوز مدار را قطع میکند. برای انتخاب فیوز، راهنمای انواع فیوز را ببینید.
اثر قطر دیسک: مقایسه‌ی 431K در چهار اندازه
| کد | حداکثر جریان ضربه یک‌باره (A، 8/20µs) | حداکثر انرژی (ژول) | توان نامی (وات) |
|---|---|---|---|
| 07D431K | 1200 | 28 | 0.25 |
| 10D431K | 2500 | 65 | 0.40 |
| 14D431K | 4500 | 115 | 0.60 |
| 20D431K | 6500 | 190 | 1.00 |
منبع: دیتاشیت‌های رسمی Bourns برای سری‌های MOV-07D، 10D، 14D و 20D. ولتاژ هر چهار مدل یکی است (Vrms برابر 275 ولت) و فقط توان تحمل ضربه فرق میکند.
جدول مشخصات وریستورهای ایکانو
این جدول همه‌ی وریستورهای VDR فروشگاه را پوشش می‌دهد. اعداد الکتریکی، مقادیر مرجع دیتاشیت Bourns برای همان کد هستند. وریستور با کد یکسان از سازندهی دیگر معمولاً ولتاژهای نزدیک دارد، ولی جریان ضربه و انرژی میتواند فرق کند. عدد دقیق را از دیتاشیت سازندهی همان قطعه بخوانید.
| کد | قطر (mm) | ولتاژ وریستوری (V @1mA) | AC دائم (Vrms) | DC دائم (V) | ولتاژ کلمپ (V) | جریان ضربه (A) | انرژی (J) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 07D180K | 7 | 18 | 11 | 14 | 36 | 250 | 0.9 |
| 07D220K | 7 | 22 | 14 | 18 | 43 | 250 | 1.1 |
| 07D330K | 7 | 33 | 20 | 26 | 65 | 250 | 1.7 |
| 07D470K | 7 | 47 | 30 | 38 | 93 | 250 | 2.5 |
| 07D560K | 7 | 56 | 35 | 45 | 110 | 250 | 3.1 |
| 07D121K | 7 | 120 | 75 | 100 | 200 | 1200 | 7.8 |
| 07D201K | 7 | 200 | 130 | 170 | 340 | 1200 | 13 |
| 07D361K | 7 | 360 | 230 | 300 | 595 | 1200 | 25 |
| 07D431K | 7 | 430 | 275 | 350 | 710 | 1200 | 28 |
| 10D391K | 10 | 390 | 250 | 320 | 650 | 2500 | 60 |
| 10D431K | 10 | 430 | 275 | 350 | 710 | 2500 | 65 |
| 10D471K | 10 | 470 | 300 | 385 | 775 | 2500 | 70 |
| 14D221K | 14 | 220 | 140 | 180 | 360 | 4500 | 60 |
| 14D511K | 14 | 510 | 320 | 415 | 845 | 4500 | 125 |
| 14D681K | 14 | 680 | 420 | 560 | 1120 | 4500 | 130 |
| 14D821K | 14 | 820 | 510 | 670 | 1355 | 4500 | 157 |
| 20D391K | 20 | 390 | 250 | 320 | 650 | 6500 | 180 |
| 20D431K | 20 | 430 | 275 | 350 | 710 | 6500 | 190 |
سوالات متداول
کد 10D471K روی وریستور یعنی چه؟
10 قطر دیسک وریستور (10 میلیمتر) است، D یعنی دیسکی، 471 یعنی 47 با یک صفر، یعنی ولتاژ وریستوری 470 ولت که در جریان 1 میلیآمپر DC اندازهگیری میشود، و K یعنی تلرانس ±10٪. طبق دیتاشیت Bourns، 10D471K حداکثر 300 ولت AC یا 385 ولت DC را بهطور دائم تحمل میکند.
آیا 470 ولت در 10D471K ولتاژ کاری است؟
نه. 470 ولت ولتاژی است که وریستور از آنجا شروع به هدایت میکند. ولتاژ کاری مجاز دائم کمتر است: برای کد 471K طبق دیتاشیت Bourns، 300 ولت AC و 385 ولت DC.
برای برق شهر 220 ولت کدام وریستور مناسب است؟
حداکثر ولتاژ AC مجاز وریستور باید از بیشترین ولتاژ برق شهر بیشتر باشد. با نوسان 10 درصدی، 220 ولت تا حدود 242 ولت بالا می‌رود. طبق دیتاشیت Bourns، کد 391K تا 250 ولت AC، کد 431K تا 275 ولت AC و کد 471K تا 300 ولت AC را تحمل می‌کنند. پس 431K و 471K حاشیه‌ی اطمینان بیشتری دارند.
قطر وریستور (07D، 10D، 14D یا 20D) چه فرقی میکند؟
با ولتاژ یکسان، دیسک بزرگتر جریان ضربه و انرژی بیشتری تحمل میکند. برای کد 431K در دیتاشیت Bourns، حداکثر جریان ضربه از 1200 آمپر در 07D به 2500، 4500 و 6500 آمپر در 10D، 14D و 20D میرسد.
وریستور را چطور در مدار ببندم؟
وریستور موازی با خطی که باید محافظت شود بسته میشود، مثلاً بین فاز و نول در ورودی تغذیه، و بعد از فیوز. اگر وریستور در اثر ضربهی شدید اتصال کوتاه شود، فیوز مدار را قطع میکند.
آیا وریستور با کد یکسان از برندهای مختلف یکی است؟
کد، قطر و ولتاژ وریستوری را مشخص میکند، پس ولتاژهای کاری معمولاً نزدیک به هماند. ولی جریان ضربه، انرژی و عمر قطعه میتواند بین سازندهها فرق کند. عدد دقیق را همیشه از دیتاشیت سازندهی همان قطعه بخوانید.
برای دیدن قیمت و موجودی، به دسته‌ی وریستور در ایکانو سر بزنید. پرجستجوترین مدل این دسته وریستور 10D471K است.
