خلاصه ۳ خطی
فهرست مطالب9 بخش
- کیت موزیکال چیست و چطور کار میکند؟
- همه‌ی کیتهای موزیکال ایکانو در یک جدول
- زنگ‌ها و کیتهای صوتی مرتبط
- وسایل جعبه موزیکال کار و فناوری هشتم
- ساخت جعبه موزیکال ساده مرحله به مرحله
- پخش آهنگ با باز شدن در جعبه
- عیب‌یابی جعبه موزیکال
- نکات ایمنی
- کدام کیت را برای چه کاری بخرم؟
- سؤالات متداول
- برای ساخت جعبه موزیکال کار و فناوری هشتم چه وسایلی لازم است؟
- کیت موزیکال با چه ولتاژی کار میکند؟
- آیا کیتهای موزیکال لحیمکاری لازم دارند؟
- فرق کیت موزیک امام علی با نسخهی تایمردار چیست؟
- آیا میتوانم زنگ موزیکال ۲۲۰ ولت را برای پروژهی مدرسه استفاده کنم؟
- جمع‌بندی
- جعبه موزیکال (جعبه آهنگین) ساده از چهار چیز ساخته میشود: یک کیت موزیکال (برد کوچک با آیسی ملودی)، بلندگو، جاباتری و یک جعبه‌ی چوبی یا پلاستیکی با کلید.
- برای پروژهی کار و فناوری هشتم، کیت ساخت جعبه آهنگین ایکانو طبق صفحهی محصول بلندگو، نگهدارنده‌ی باتری، قطعات و دفترچه‌ی راهنما دارد؛ کیتهای تکملودی (عربی، ترکی، هندی، امام علی، تولدت مبارک، ای ایران و…) هم جداگانه هستند.
- بیشتر کیتهای موزیکال طبق صفحهی محصول با ۳ تا ۱۲ ولت کار میکنند و لحیمکاری لازم دارند؛ برای پروژهی دانشآموزی همیشه از باتری استفاده کنید، نه برق ۲۲۰ ولت.
ساخت جعبه موزیکال از پروژه‌های دوست‌داشتنی کاردستی و درس کار و فناوری پایه‌ی هشتم است: یک جعبه‌ی کوچک که با روشن شدن یا باز شدن درش، ملودی پخش میکند. این پروژه برای اولین تجربهی لحیمکاری عالی است، چون مدارش کوچک است و نتیجه را بلافاصله می‌شنوید. در این راهنمای ایکانو، اول می‌بینیم کیت موزیکال چیست، بعد همه‌ی کیتهای موزیکال و زنگ فروشگاه را در یک جدول مقایسه می‌کنیم، و در آخر ساخت جعبه موزیکال ساده‌ی چوبی را مرحله به مرحله، همراه با عیب‌یابی و نکات ایمنی، توضیح می‌دهیم. مشخصات هر کیت از صفحهی همان محصول آمده و با «طبق صفحهی محصول» مشخص شده است.
کیت موزیکال چیست و چطور کار میکند؟
کیت موزیکال یک برد مدار چاپی کوچک است که قلب آن یک آیسی ملودی است. طبق صفحهی محصول، در کیتهای موزیکال ایکانو از خانواده‌ی آیسی UM66 استفاده شده و هر مدل از این آیسی یک ملودی مشخص را در خودش ذخیره کرده است. مثلاً UM66-25L ملودی عربی و UM66-TWM ملودی تولدت مبارک را پخش میکند. آی‌سی‌های این خانواده معمولاً شکلی شبیه ترانزیستور سه‌پایه دارند. چند قطعه‌ی کوچک روی برد، تغذیه‌ی آیسی را تنظیم و صدای آن را برای راه‌اندازی بلندگو تقویت میکنند.
طبق صفحهی محصول، بیشتر این کیت‌ها:
- با ولتاژ ۳ تا ۱۲ ولت DC کار میکنند؛ یعنی دو باتری قلمی یا یک باتری کتابی ۹ ولت کافی است.
- برد کوچکی در حدود ۳ × ۲ سانتی‌متر دارند که راحت داخل یک جعبه‌ی کوچک جا میشود.
- همراه بلندگو هستند و بهصورت مونتاژنشده عرضه می‌شوند؛ یعنی قطعات را خودتان روی برد لحیم می‌کنید.
آی‌سی‌های ملودی ساده معمولاً تا وقتی برق دارند، ملودی را پشت سر هم تکرار میکنند. برای همین «روشن و خاموش کردن» جعبه موزیکال با یک کلید در مسیر باتری انجام میشود.
همه‌ی کیتهای موزیکال ایکانو در یک جدول
| کیت | آیسی ملودی (طبق صفحهی محصول) | تغذیه (طبق صفحهی محصول) | نکته |
|---|---|---|---|
| کیت ساخت جعبه آهنگین (کار و فناوری هشتم) | فیبر سازگار با انواع آیسی موزیکال | ذکر نشده | بلندگو، نگهدارنده‌ی باتری، قطعات و دفترچه‌ی راهنما؛ مطابق کتاب هشتم |
| کیت موزیک عربی | UM66-25L | ۳ تا ۱۲ ولت | برد ۳ × ۲ سانتی‌متر، همراه بلندگو |
| کیت موزیکال ترکی | ذکر نشده | ۳ تا ۱۲ ولت | ملودی‌های ترکی، همراه بلندگو |
| کیت موزیک هندی | UM66-29L | ۳ تا ۱۲ ولت | برد ۳ × ۲ سانتی‌متر |
| کیت موزیک آذری | UM66-26L | ۳ تا ۱۲ ولت | برد ۳ × ۲ سانتی‌متر |
| کیت موزیک مکزیکی | UM66-2L | ۳ تا ۱۲ ولت | برد ۳ × ۲ سانتی‌متر |
| کیت موزیک امام علی | UM66-ALI | ۳ تا ۱۲ ولت | ملودی سریال امام علی (ع) |
| کیت موزیک تایمردار امام علی | UM66-ALI | ۳ تا ۱۲ ولت | پخش ملودی بهصورت زمانبندیشده (تایم‌دار) |
| کیت موزیک تولدت مبارک (ایرانی) | UM66-TWM | ۳ تا ۱۲ ولت | مناسب کارت و جعبه‌ی هدیه |
| کیت موزیک ای ایران | UM66 | ۳ تا ۱۲ ولت | برد ۳ × ۲ سانتی‌متر |
| کیت موزیکال ۴ آهنگ (ای ایران، عربی، ترکی، هندی) | چهار آیسی UM66 | ۳ تا ۱۲ ولت DC | انتخاب یکی از چهار آهنگ؛ ابعاد ۴ × ۳ سانتی‌متر؛ جزوه‌ی مونتاژ و عیب‌یابی |
| کیت موزیک ملودی سارا کرو | UM66 | ۳ تا ۱۲ ولت | ملودی «شاد بتهوون»؛ فعلاً ناموجود |
قیمت و موجودی روز را روی صفحهی هر محصول ببینید. در صفحهی کیت جعبه آهنگین، آی‌سی‌های «امام علی، سارا کوچولو، تولد، ترکی و عربی» به‌عنوان نمونه‌های سازگار با فیبر آن نام برده شده‌اند. اگر ملودی خاصی برای پروژه‌تان مهم است، قبل از خرید از پشتیبانی بپرسید کدام کیت آن را دارد.
زنگ‌ها و کیتهای صوتی مرتبط
| کیت | مشخصه‌ی اصلی (طبق صفحهی محصول) | مناسب برای |
|---|---|---|
| کیت زنگ ملودیک دینگ دانگ | صدای دینگ‌دانگ ملایم، فیبر ۴ × ۴ سانتی‌متر | زنگ درب منزل و پروژهی زنگ |
| کیت زنگ دینگ دانگ با چشم نوری | چشم الکترونیکی و میکروکنترلر STM8، تنظیم دیجیتال حساسیت و صدا، ۶ ولت DC | اعلام ورود و خروج در مغازه و دفتر |
| کیت صدای زنگ تلفن | شبیه‌ساز زنگ تلفن کلاسیک، ۶ تا ۱۲ ولت DC، خروجی ۰٫۵ وات، مونتاژنشده | ماکت، هشدار ساده و تمرین مونتاژ |
| کیت صدای حیوانات مزرعه | پنج صدای حیوان، تغذیه‌ی ۳ تا ۱۲ ولت | اسباب‌بازی آموزشی کودک |
| کیت زنگ موزیکال ۲۲۰ ولت | کار مستقیم با برق شهر؛ فعلاً ناموجود | فقط نصب ثابت زنگ درب توسط فرد آشنا به برق؛ نه برای پروژهی دانشآموزی |
کیتهای صوتی بیشتر را در دسته‌ی کیت و منابع آموزشی و ماژول‌های صوتی را در دسته‌ی ماژول صوتی ببینید.
وسایل جعبه موزیکال کار و فناوری هشتم
| وسیله | توضیح |
|---|---|
| کیت مدار موزیکال | کیت جعبه آهنگین یا یکی از کیتهای تکملودی جدول بالا |
| بلندگو | در کیت‌ها هست؛ برای یدک یا صدای بلندتر، بلندگو ۰٫۲۵ وات ۸ اهم ۲۷ میلی‌متری یا بلندگو ۰٫۵ وات ۲۶ میلی‌متری |
| جاباتری و باتری | جاباتری دوتایی قلمی (حدود ۳ ولت) یا سرباتری کتابی ۹ ولت |
| کلید روشن و خاموش | یک کلید کوچک در مسیر مثبت باتری؛ گزینه‌ها در دسته‌ی کلید / سوئیچ |
| جعبه | جعبه‌ی چوبی دست‌ساز یا آماده؛ اگر جعبه‌ی پلاستیکی می‌خواهید، دسته‌ی جعبه، قاب و کیس را ببینید |
| ابزار لحیمکاری | هویه ۴۰ وات، سیم لحیم و پایه هویه |
| وسایل جانبی | سیم‌چین، چسب حرارتی یا دوطرفه برای ثابت کردن برد و بلندگو، مته یا میخ برای سوراخ‌های صدا |
ساخت جعبه موزیکال ساده مرحله به مرحله
- انتخاب ملودی و کیت: برای پروژهی مدرسه، کیت جعبه آهنگین را بگیرید. برای هدیه، ملودی مناسب مناسبت را از جدول بالا انتخاب کنید.
- شناسایی قطعات: قطعات کیت را با دفترچه‌ی راهنما تطبیق دهید. به قطعات قطب‌دار، یعنی خازن الکترولیتی، دیود، LED و ترانزیستور، توجه کنید.
- لحیمکاری برد: قطعات کوتاه‌تر را اول لحیم کنید، بعد قطعات بلندتر. پایه‌های اضافه را بعد از لحیم با سیم‌چین کوتاه کنید. لحیم خوب براق و مخروطی است؛ لحیم کدر و گلوله‌ای معمولاً سرد است. اگر تازه‌کار هستید، اشتباهات رایج لحیمکاری را بخوانید.
- وصل کردن بلندگو و باتری: سیم‌های بلندگو و جاباتری را به محل مشخص‌شده روی برد لحیم کنید. سیم قرمز جاباتری معمولاً مثبت است.
- آزمایش روی میز: قبل از اینکه چیزی را داخل جعبه بچسبانید، باتری را وصل کنید تا مطمئن شوید ملودی پخش میشود.
- آماده کردن جعبه: در یک دیواره یا کف جعبه چند سوراخ کوچک جلوی محل بلندگو بزنید تا صدا خفه نشود. جای کلید را هم سوراخ کنید.
- نصب: بلندگو را با چسب دوطرفه یا حرارتی پشت سوراخ‌ها ثابت کنید، کلید را در مسیر سیم مثبت باتری قرار دهید و برد را با کمی چسب یا فوم ثابت کنید تا با تکان جعبه جابه‌جا نشود.
- تزئین: بعد از تست نهایی، جعبه را رنگ یا تزئین کنید. مراقب باشید چسب و رنگ به سوراخ‌های بلندگو و پایه‌های برد نرسد.
پخش آهنگ با باز شدن در جعبه
در جعبه‌های موزیکال کلاسیک، آهنگ با باز شدن در پخش میشود. برای این کار به کلیدی نیاز دارید که وقتی در بسته است و روی آن فشار می‌آورد، مدار را قطع کند و با باز شدن در، مدار را وصل کند؛ یعنی کلیدی از نوع «معمولاً بسته» (NC). یک کلید فشاری معمولی (NO) برعکس عمل میکند. رید رله‌های موجود در ایکانو، مثل رید رله ۱۴ میلی‌متری NO، هم طبق نامشان از نوع NO هستند؛ یعنی کنار آهن‌ربا وصل می‌شوند. پس برای این ایده به‌تنهایی مناسب نیستند. ساده‌ترین راه برای دانش‌آموز، همان کلید روشن و خاموش کنار جعبه است.
عیب‌یابی جعبه موزیکال
| مشکل | علت احتمالی | راه‌حل |
|---|---|---|
| هیچ صدایی نمی‌آید | باتری ضعیف یا برعکس، لحیم سرد، جهت اشتباه آیسی یا ترانزیستور | ولتاژ باتری را بگیرید، جهت قطعات قطب‌دار را با راهنما تطبیق دهید و لحیم‌ها را دوباره گرم کنید |
| صدا خیلی ضعیف است | باتری ضعیف، بلندگو داخل جعبه خفه شده یا سیم بلندگو شل است | باتری نو بگذارید و سوراخ‌های جلوی بلندگو را بیشتر کنید |
| صدا خش‌دار یا قطع و وصل است | اتصال شل در سیم‌ها یا کلید | اتصال‌ها را محکم و لحیم‌ها را بازبینی کنید |
| ملودی مدام تکرار میشود | رفتار عادی آی‌سی‌های ملودی ساده | برای قطع، از کلید در مسیر باتری استفاده کنید |
| آیسی یا قطعه‌ای داغ میشود | اتصال کوتاه یا ولتاژ بیش از حد مجاز کیت | فوراً باتری را جدا کنید و پل لحیم بین پایه‌ها را پیدا کنید؛ از ولتاژ بالاتر از محدوده‌ی صفحهی محصول استفاده نکنید |
نکات ایمنی
- لحیمکاری: هویه را همیشه روی پایه بگذارید، در محیط دارای تهویه کار کنید و دود روغن لحیم را تنفس نکنید. دانش‌آموزهای کم‌سن با نظارت بزرگ‌تر لحیمکاری کنند و بعد از کار دست‌ها را بشویند.
- باتری: سیم‌های مثبت و منفی جاباتری را به هم نزنید. باتری را داخل جعبه طوری ثابت کنید که سیم‌هایش زیر فشار در جعبه قطع یا لخت نشوند.
- زنگ موزیکال ۲۲۰ ولت: این کیت مستقیم به برق شهر وصل میشود و برق ۲۲۰ ولت می‌تواند کشنده باشد. آن را برای جعبه موزیکال یا پروژهی مدرسه استفاده نکنید. نصبش فقط باید با قطع فیوز، داخل قاب بسته و توسط فرد آشنا به برق انجام شود. صفحهی خود محصول هم بر رعایت نکات ایمنی تأکید کرده است.
- کودکان کوچک: اگر جعبه برای کودک خردسال است، باتری و قطعات کوچک را پشت یک درپوش پیچی بگذارید تا در دسترس نباشند.
کدام کیت را برای چه کاری بخرم؟
| هدف | پیشنهاد |
|---|---|
| پروژهی جعبه آهنگین کار و فناوری هشتم | کیت ساخت جعبه آهنگین |
| جعبه‌ی هدیه‌ی تولد | کیت موزیک تولدت مبارک |
| یک جعبه با چند آهنگ قابل انتخاب | کیت موزیکال ۴ آهنگ |
| زنگ درب ملودیک ساده | کیت زنگ ملودیک دینگ دانگ |
| اعلام ورود مشتری در مغازه | کیت زنگ دینگ دانگ با چشم نوری |
سؤالات متداول
برای ساخت جعبه موزیکال کار و فناوری هشتم چه وسایلی لازم است؟
یک کیت مدار موزیکال، بلندگو، جاباتری و باتری، یک کلید روشن و خاموش، یک جعبه‌ی چوبی یا پلاستیکی و ابزار لحیمکاری (هویه، سیم لحیم و پایه هویه). طبق صفحهی محصول، کیت ساخت جعبه آهنگین ایکانو بلندگو، نگهدارنده‌ی باتری، قطعات الکترونیکی و دفترچه‌ی راهنما را با هم دارد.
کیت موزیکال با چه ولتاژی کار میکند؟
طبق صفحهی محصول، بیشتر کیتهای موزیکال ایکانو مثل عربی، هندی، آذری، مکزیکی، امام علی، تولدت مبارک و ای ایران با ۳ تا ۱۲ ولت DC کار میکنند؛ یعنی دو باتری قلمی یا یک باتری کتابی ۹ ولت کافی است. از ولتاژ بیشتر از این محدوده استفاده نکنید.
آیا کیتهای موزیکال لحیمکاری لازم دارند؟
بله. طبق صفحهی محصول، کیتهای تکملودی ایکانو مونتاژنشده هستند و برای نصب قطعات روی برد باید لحیمکاری کنید. چون مدار کوچک و ساده است، برای اولین تجربهی لحیمکاری مناسب است.
فرق کیت موزیک امام علی با نسخهی تایمردار چیست؟
طبق صفحهی محصول، هر دو از آیسی UM66-ALI و ملودی سریال امام علی (ع) استفاده میکنند و با ۳ تا ۱۲ ولت کار میکنند. نسخهی تایمردار ملودی را بهصورت زمانبندیشده پخش میکند.
آیا میتوانم زنگ موزیکال ۲۲۰ ولت را برای پروژهی مدرسه استفاده کنم؟
خیر. این کیت مستقیم به برق شهر وصل میشود که خطرناک است و برای جعبه موزیکال یا پروژهی دانشآموزی مناسب نیست. برای این پروژهها از کیتهای باتریخور ۳ تا ۱۲ ولت استفاده کنید. زنگ ۲۲۰ ولت فعلاً ناموجود هم هست.
جمع‌بندی
جعبه موزیکال ساده یکی از بهترین پروژهها برای شروع لحیمکاری است: مدار کوچک، تعداد قطعات کم و نتیجه‌ای که فوراً شنیده میشود. کیت مناسب را انتخاب کنید، اول مدار را روی میز تست کنید و بعد آن را داخل جعبه نصب و تزئین کنید. اگر بعد از جعبه موزیکال سراغ پروژهی پایه‌ی نهم رفتید، راهنمای ساخت جرثقیل و آسانسور چوبی کار و فناوری نهم را بخوانید. برای آشنایی بیشتر با قطعاتی که روی برد کیت می‌بینید، مقاله‌ی قطعات الکترونیکی چیست را ببینید. اگر کیت را ساختید، تجربه‌تان را در بخش نظرات صفحهی همان کیت بنویسید تا به خریدارهای بعدی کمک کند.
